KỶ VẬT TỪ MẢNH BOM
Khi ở “Trại Lao Động Cải Tạo”, chúng tôi được xử dụng khá nhiều nông cụ (tuy thô sơ và cũ kỷ!) như dao, rựa, cưa, kéo, kềm, búa, cuốc, xẻng…(tối về mới phải giao nạp vào kho vật liệu). Chúng tôi đã lợi dụng những giờ nghỉ sau khi  “lao động” để cắt, chặt, mài, giũa, đục, đẽo…những mảnh bom (là vật liệu chủ yếu) để làm nên những kỷ vật biếu tặng người thân, cũng là chứng tích của những năm tháng bị đày ải trong trại tập trung được ngụy danh là  “cải tạo.”

Bếp Lò Để Bàn

-Phần dưới cùng: Là cái hộp đựng dầu lửa, thì, nếu may mắn lượm được cái mảnh có độ cong nhiều thì cắt, giũa, gò sao cho thành như cái hộp. Thường thì chúng tôi cắt cái hôp nhôm do gia đình bới thức ăn vào để làm phần hộp đựng dầu lửa sau này, làm chuẩn, trước khi gò mảnh bom thành mặt trên.

-Phần Giữa: Dùng mảnh bom đàn ra cho bằng phẳng, Cắt thành hình tròn, mài lên đá cho nhẵn mặt, kê lên một khúc gỗ (đã được cưa ngang) hoặc một cục đá, vật cứng … rồi dùng búa (thường khi là phải dùng một cục đá vừa phải, hoặc thanh sắt… thay cho búa) để gò cho thành cái ngàm để úp lên cái hộp (phần dưới để đựng dầu lửa) . Xong thì dùng cây sắt để đục lỗ, rồi dùng dao hoặc thanh sắt có cạnh (thường là mài phần cán của cái muổng bằng Inox thành cáí dao) để gọt, giũa sao cho có được  6, hoặc 8 lỗ đều nhau để gắn những cái ống nhỏ sau này đút tim vải vào) .

-Phần trên: Cắt hôp nhôm (thường là nửa trên của lon Guigoz) để làm phần thân lò trên cùng. Phần dưới của lon guigoz thì cắt thành miếng nhỏ, dài. Dùng 1 khúc của một cành tre (đôi khi là cành cây) để làm nòng, cuộn những mảnh nhôm vào để tạo thành cái ống nhôm, rồi cắt ra từng đoạn vừa phải để gắn nối phần trên của lò với nắp nhôm vừa  gò và khoét lỗ xong để sau này đút Tim vải vào.

-Bộ phận để nâng, hạ bộ Tim lò: Dùng mảnh bom nhỏ làm thành trụ giữa, giũa cho có hàng răng cưa, rồi dùng đồng tiền kẽm  (hoặc 1 mảnh bom nhỏ cắt, giũa thành hình tròn), cưa, giũa cho có răng bám khớp vào hàng răng của cái trụ ở giữa. Cái bánh xe răng cưa này gắn vào một cái cần (làm bằng cọng kẻm gai), đặt nằm ngang và bẻ cong một đầu- hoặc gắn vào một đòng tiền kẽm để vặn.

Ngoài ra, còn phải dùng những cọng kẻm gai, cắt ra rồi uốn thành 3, hoặc 4 cái chân tựa ở trên cùng để sau này bắc nồi (hoặc hộp) lên để nấu .

Nói ra thì nghe “cũng đơn giản” thôi, nhưng trong hoàn cảnh ở trại tù, mọi thứ đều thiếu, để có được một kỷ vật, chúng tôi phải mất cả tháng, có khi phải miệt mài nhiều tháng.

Stanton, California, USA Tháng 02 năm 2018, Mậu Tuất.

H. Tran

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *